• Chlebowski Dariusz, Witold Kowol - Akademia Górniczo-Hutnicza

Analiza porównawcza geometrii filarów ochronnych wyznaczanych w złożu węgla kamiennego

STRESZCZENIE: Wiek polskich kopalń sprawia, iż w zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny, istnieją filary ochronne wyznaczane według różnych, czasowo obowiązujących i częstokroć już nieaktualnych zasad. W artykule omówiono główne założenia oraz istotę poszczególnych metod z przywołaniem odpowiednich uregulowań prawnych w tym zakresie a także dokonano, w oparciu o rezultaty przeprowadzonych obliczeń i konstrukcji, analizę porównawczą mającą na celu zilustrowanie różnic w kształcie, gabarytach i usytuowaniu względem osi obiektu filarów wyznaczonych w oparciu o wytyczne ujęte w zaprezentowanych zarządzeniach MGiE dotyczących wyznaczania filarów ochronnych z roku 1961 [3], 1986 [8], oraz instrukcji GIG z roku 1996 [7].

SŁOWA KLUCZOWE:  Filary ochronne, eksploatacja pod obiektami, szkody górnicze

• Dąbrowa Kazimierz, Piotr Cieślik, Jakub Cieślik - WWT Sp. z o.o.

Nowoczesne urządzenia do zwalczania zagrożenia wybuchem pyłu węglowego

STRESZCZENIE: Pył węglowy występujący w kopalniach węglowych jest jednym z największych zagrożeń dla pracujących w nich górników. Wszelkie statystyki w zakresie wybuchów pyłu węglowego w podziemnych kopalniach węgla wskazują, że wybuchy te powodują największe straty zarówno wśród ludzi jak i wyposażenia kopalni w porównaniu do innych katastrof górniczych. Bardzo rzadko zdarza się, aby któryś z górników objęty wybuchem pyłu węglowego przeżył to wydarzenie. Najskuteczniejszym sposobem walki z zagrożeniem wybuchu pyłu węglowego jest pozbycie właściwości wybuchowych tego pyłu na stałe. Taką możliwość dają nowoczesne urządzenia opylające.

SŁOWA KLUCZOWE: Górnictwo, bezpieczeństwo pracy

• Iwulski Zdzisław - Akademia Górniczo Hutnicza

Matematyczne metody modelowania wstrząsów górotworu podczas eksploatacji złóż

STRESZCZENIE: W przedstawionej pracy na podstawie zgromadzonych obserwacji dla jednego z oddziałów w ZG Rudna dotyczących wstrząsów górotworu podjęto próbę oceny skłonności do wystąpienia tego zjawiska przy pomocy szeregów czasowych. Obserwowany szereg czasowy został przybliżony przy pomocy modelu ARIMA(d,1,1) p=0,1,2,3. Wybór konkretnego modelu jest w zasadzie dowolny. Modele o większej liczbie parametrów produkują nieco niższe oceny wariancji białego szumu, lecz nie jest to istotna różnica. Przydatność tego typu modeli w prognozowaniu wystąpienia wstrząsu na dzień dzisiejszy nie gwarantuje nam sukcesu w stu procentach. Wydaje się, że jeżeli szereg energii jest w ogóle sensownie prognozowalny, to należy oprócz tego szeregu uwzględnić szeregi towarzyszące – konwergencja, sejsmoakustyka itd. i próbować budować model funkcji przenoszenia.

SŁOWA KLUCZOWE: Geomechanika, tąpania

• Kleta Henryk - Politechnika Śląska

Bariery geotechniczne ograniczające wpływ deformacji nieciągłych na terenach górniczych – praktyczne aspekty stosowania

STRESZCZENIE: W rejonie granic filarów ochronnych na powierzchni terenu pojawiają się często deformacje nieciągłe o charakterze liniowym w postaci uskoków − progów terenowych i szczelin. Nieciągłości te stanowią zawsze znaczne zagrożenie dla obiektów zlokalizowanych w ich rejonie. W referacie omówiono możliwości ograniczenia wpływu deformacji nieciągłych przez zastosowanie barier geotechnicznych w gruncie na przedpolu zagrożonych obiektów, na przykładzie zastosowanego rozwiązania zabezpieczającego w postaci zabudowanej w gruncie matrycy kruszywa z geosiatkami. Na podstawie oceny pomiarów niwelacyjnych w rejonie liniowych deformacji nieciągłych, oceniono przydatność rozwiązań geotechnicznych spełniających rolę barier, hamujących rozprzestrzenianie się deformacji nieciągłych.

SŁOWA KLUCZOWE: Górnictwo, deformacje powierzchni, zabezpieczenia geotechniczne

• Kovalevska Irina - National mining university, Dnipropetrovs’k, Ukraine

Influence of Geomechanical Parameters of Coal Containing Laminated Massif of Weak Rocks on a Floor Heaving of a Pore Development

• Menzel Walter, Zbigniew Ciepliński - Urząd Górniczy do Badań Kontrolnych Urządzeń Energomechanicznych

Przyczyny i okoliczności uszkodzenia obudowy szybu wentylacyjnego V oraz katastrofy budowlanej – zniszczenia obiektów budowlanych zakładu górniczego, zaistniałych w dniu 4 września 2008 roku w Kopalni Węgla Kamiennego „Szczygłowice” w Knurowie – Oddział Kompani Węglowej S.A. w Katowicach

• Wierzbiński Krystian - Główny Instytut Górnictwa

Wpływ stref zaburzeń geologicznych na zmiany wskaźników zagrożenia wyrzutowego

STRESZCZENIE: Strefy zaburzeń geologicznych (strefy uskokowe), ścienienia i wyklinowania pokładów są strefami podwyższonego zagrożenia wyrzutowego w południowej części GZW. W referacie przedstawiono wpływ stref zaburzeń geologicznych (uskoków, wyklinowań pokładu) na lokalne zmiany intensywności desorpcji metanu oraz zwięzłości węgla, w oparciu o obserwacje ich zmian w czterech wyrobiskach korytarzowych drążonych w partiach nieodgazowanych pokładów zaliczonych do najwyższej IV kategorii zagrożenia metanowego. Wyrobiska wykonywane były przez strefy uskokowe lub przez strefy lokalnej redukcji pokładu. Wzrost intensywności desorpcji powiązany ze spadkiem zwięzłości węgla w rejonach stref zaburzeń geologicznych jest powszechnie znany. Przytoczone przykłady pokazują jednak, że przed zbliżaniem się czoła przodka do stref uskokowych może mieć miejsce lokalny spadek lub wzrost intensywności desorpcji, który nie musi utrzymywać się na jej całej długości. Systematyczne wykonywanie badań kontrolnych wskaźników zagrożenia wyrzutowego w czole drążonych wyrobisk korytarzowych, określenie trendu wartości parametrów na wybiegu, obserwacja i analiza lokalnych zmian (nie tylko porównywanie ich z wartościami granicznymi) może być bardzo pomocna w profilaktyce wyrzutowej. Identyfikacja lokalnych zmian wartości świadczyć może bowiem o zbliżaniu się czoła przodka do stref uskokowych czyli miejsc stanowiących potencjalne zagrożenie wyrzutowe. Analiza lokalnych zmian może stanowić uzupełnienie metod rozeznania geologicznego.

SŁOWA KLUCZOWE: Górnictwo, bezpieczeństwo, badania, analiza, zagrożenie wyrzutami gazu i skał

• Wyżgolik Roman - Politechnika Śląska, Janusz Koza - KWK „Wujek”, Adam Augustyniak – Sterlab

Kierunki rozwoju metod rejestracji zjawisk sejsmicznych

STRESZCZENIE: W referacie omówiono problematykę związaną z rejestracją zjawisk sejsmicznych w kopalniach. We wstępie zasygnalizowania konieczności ciągłego monitorowania stanu górotworu z wykorzystaniem aparatury mikrosejsmologicznej i sejsmoakustycznej. Bardzo krótko przedstawiono istniejący stan rozwiązań w tym zakresie. Głównie skupiono się na perspektywach rozwoju systemów mikrosejmologicznych. Omawiając kierunki rozwoju opisano możliwości wykorzystania procesorów sygnałowych, zaawansowanych metod przetwarzania sygnału oraz zasygnalizowano problematykę związaną z bezpieczeństwem funkcjonalnym i koniecznością określania poziomu nienaruszalności bezpieczeństwa SIL (Safety Integrity Level), w przypadku gdy tego typu systemy mają być częścią systemu sterowania produkcją w kopalni.

SŁOWA KLUCZOWE: Sejsmika górnicza, sejsmiczna aparatura pomiarowa, systemy pomiarowe

• Bondarenko Volodymyr I., - National Mining University, Dnipropetrovs’k, Ukraine

Methodology of Computer Modeling of a Stability Problem of Underground Workings

• Domańska Danuta - Instytut Techniki Górniczej KOMAG

Uwagi o badaniach i zasadach oceny stanu technicznego obudów szybowych

STRESZCZENIE: W referacie przedstawiono rodzaj i sposób prowadzenia badań obudów szybowych umożliwiających ocenę stanu technicznego obmurzy w oparciu o obowiązujące w tym zakresie kryteria. Szczególną uwagę zwrócono na metodykę wyznaczania bieżących parametrów wytrzymałościowych materiału obudowy szybu, które mają zasadnicze znaczenia dla określenia zdolności rozpatrywanej konstrukcji do przejmowania obciążeń zewnętrznych, a tym samym decydują o spełnieniu warunku nośności.Dla dokonania rzetelnego oszacowania wytrzymałości na ściskanie materiału obmurza na rozpatrywanym etapie eksploatacji szybu, za celowe uznano każdorazowe prowadzenia badań niszczących uzupełnionych nieniszczącymi.

SŁOWA KLUCZOWE: Obudowa szybu, badania, ocena stanu technicznego

• В.Н. Почепов, Л.Я. Фомичова, В.В. Фомичов, А.Р. Мамайкин, В.В. Лапко - Национальный горный университет, Днепропетровск, Украина

К Методике Расчета Величины Вдавливания Стоек Рамной Крепи

UWAGA: Prezentowana - alfabetyczna - kolejność referatów ulegnie zmianie.