• Przybyła Henryk - Politechnika Śląska

Modele ekonometryczne w prognozowaniu i symulacji wyników produkcyjnych górnictwa węgla kamiennego

STRESZCZENIE: Na podstawie danych statystycznych opracowane zostały modele ekonometryczne, w których zmiennymi objaśnianymi były wyniki produkcyjne i ekonomiczne, a zmiennymi objaśniającymi czas lub przyczyny sprawcze takich a nie innych wyników. Zaprezentowane modele z uwagi na ich wysoką wiarygodność umożliwiają symulację, która pozwoli uzyskać odpowiedź na pytanie, jaki będzie wynik, gdy zmienią się zmienne objaśniane.

SŁOWA KLUCZOWE: Wydobycie, wydajność, modele ekonometryczne, symulacja

• Maria Sierpińska, Arkadiusz Kustra - Akademia Górniczo-Hutnicza

Project finance w finansowaniu projektów górniczo-geologicznych w świetle aktualnych tendencji rynkowych.

STRESZCZENIE: W artykule przedstawiono teoretyczne aspekty finansowania na zasadach project finance. Wskazane zostały możliwości zastosowania project finance w finansowaniu projektów górniczo-geologicznych na odpowiednich etapach ich rozwoju. W szczególności dotyczy to etapów budowy i przygotowania eksploatacji w przedsiębiorstwach górniczych. Dla poparcia rozważań literaturowych przedstawiono aktualne dane ilustrujące poziom wykorzystania project finance w górnictwie w 2008 roku, w którym pomimo kryzysu gospodarczego zanotowano rekordowy poziom finansowania projektów górniczo-geologicznych.

SŁOWA KLUCZOWE: Finansowanie, project finance, finansowanie w cyklu życia projektu, projekty górniczo-geologiczne

• Kubacki Krzysztof - KGHM Polska Miedź S.A.

Struktura sektora firm zajmujących się eksploatacją i poszukiwaniem złóż miedzi na świecie

• Dorota Włoch - KGHM Polska Miedź S.A.

Koncepcja usystematyzowania rachunku efektywności inwestycji w KGHM Polska Miedź S.A. - studium przypadku

STRESZCZENIE: KGHM Polska Miedź S.A. to organizacja o znaczeniu strategicznym dla gospodarki państwa. Według wypowiedzi wiceprezesa zarządu spółki Macieja Tybry, w całym 2009 roku KGHM osiągnie zysk netto na poziomie 1,9 mld zł, przy przychodach przekraczających 9 mld zł. To dziewiąty producent miedzi i drugi srebra na świecie, firma o wielkich tradycjach, bogatym doświadczeniu i doniosłych osiągnięciach.

SŁOWA KLUCZOWE: Rachunku efektywności inwestycji, poprawa efektywności, inwestycje

• Kosior Aleksander, Henryk Muzyka - KGHM Polska Miedź S.A.

Doświadczenia O/ZG „Polkowice-Sieroszowice” w zakresie likwidacji szybów P-III i P-IV i obiektów powierzchniowych w ramach „Likwidacji oznaczonej części zakładu górniczego”

STRESZCZENIE: W artykule przedstawiono przebieg pierwszej likwidacji szybów i obiektów powierzchniowych w ramach likwidacji części zakładu górniczego w LGOM. Zaprezentowano cały proces poczynając od przyjęcia sposobu jej przeprowadzenia, poprzez uzyskanie zgody na jej wykonanie, na przyjętej technologii robót likwidacyjnych kończąc. Omówiono jej przebieg wraz z przedstawieniem ilości zużytego materiału zasypowego, harmonogramu realizacji wraz z koordynacją likwidacji szybów z likwidacją obiektów powierzchniowych i pozyskiwania z ich likwidacji materiału do zasypu części szybów. W trakcie prowadzenia likwidacji ze względu na istniejące uwarunkowania górnicze jak i technologiczne dokonano modyfikacji sposobu likwidacji szybów w stosunku do przewidzianego w projekcie. Powyższe zmiany w stosunku do projektu jak i cały przebieg likwidacji szybów pozwolił na wypracowanie wniosków dla prowadzenia nieuchronnych, następnych likwidacji wyeksploatowanych rejonów górniczych w LGOM.

SŁOWA KLUCZOWE: Szyby, likwidacja, zakład górniczy

• Sobota Piotr - Politechnika Śląska

Analiza czynników wpływających na wydajność kombajnu chodnikowego

STRESZCZENIE: Wydajność urabiania kombajnem chodnikowym zależy w głównej mierze od własności urabianej skały, rodzaju głowic urabiających, wielkości kombajnu i technologii urabiania czoła przodka. Niezależnie od wielkości kombajnu średnia wydajność urabiania zawsze maleje ze wzrostem wytrzymałości skał na ściskanie. Jednak wartość osiąganej dla danych warunków wydajności zależy od wielkości kombajnu chodnikowego charakteryzowanej głównie wartością mocy zainstalowanej w układzie urabiania. Wydajność przy urabianiu warstwami równoległymi do spągu zależy od pola powierzchni przekroju poprzecznego warstwy skrawanej i prędkości wychylania wysięgnika. Na pole przekroju poprzecznego warstwy skrawanej wpływa zmniejszenie efektywnego zabioru przy wychylaniu wysięgnika kombajnu w płaszczyźnie prostopadłej i równoległej do spągu. Stopień zmniejszenia pola powierzchni warstwy skrawanej zależy przy tym nie tylko od zabioru efektywnego, ale również od kształtu warstwy skrawanej.

SŁOWA KLUCZOWE: Kombajn chodnikowy, głowice urabiające, wydajność urabiania

• Turek Marian - Główny Instytut Górnictwa, Izabela Jonek-Kowalska - Politechnika Śląska

Udział procesowego rachunku kosztów w kształtowaniu wyniku finansowego przedsiębiorstw górniczych

STRESZCZENIE: W obliczu globalnego kryzysu ekonomicznego gospodarowanie zasobami przedsiębiorstw staje się zadaniem niezwykle trudnym. Wiele tradycyjnych metod zwiększania efektywności działania zawodzi. Stąd też potrzeba poszukiwania i wdrażania nowoczesnych instrumentów redukcji kosztów. Jednym z nich jest procesowy rachunek kosztów będący przedmiotem rozważań podejmowanych w niniejszym artykule. Celem publikacji jest określenie roli procesowego rachunku kosztów w kształtowaniu wyniku finansowego przedsiębiorstw górniczych. W pierwszej części artykułu przedstawia się ideę oraz zasady wykorzystania procesowego rachunku kosztów w przedsiębiorstwach produkcyjnych. Następnie rozważania osadza się w specyfice przedsiębiorstw górniczych. Dokonuje się oceny istniejących w tym zakresie rozwiązań oraz formułuje się propozycje udoskonalenia wdrożonych systemów.

SŁOWA KLUCZOWE: Rachunek kosztów, przedsiębiorstwo górnicze, wynik finansowy, efektywność

• Widera Marek - KWK „Rydułtowy-Anna”

Wpływ zagrożenia naturalnego na koszty w kopalni węgla kamiennego na przykładzie drążenia wyrobiska korytarzowego

STRESZCZENIE: W artykule zostały omówione zagrożenia naturalne ze szczególnym uwzględnieniem zagrożenia tąpaniami. Przedstawiono wielkość i strukturę kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwo wydobywające węgiel kamienny, związanych z występowaniem zagrożeń naturalnych. Szczegółowo omówiono wpływ zagrożenia tąpaniami na koszty oraz podstawowe wskaźniki techniczno-ekonomiczne w trakcie drążenia wyrobiska korytarzowego.

SŁOWA KLUCZOWE: Zagrożenie naturalne, wskaźniki techniczno-ekonomiczne, koszt, drążenie wyrobiska górniczego

• Wierzchowski Krzysztof - Główny Instytut Górnictwa

Stan techniki i technologii wzbogacania i przeróbki węgla a koszty jego pozyskania.

STRESZCZENIE: Pierwsza część opracowania omawia wymagania ilościowo-jakościowe stawiane przez odbiorców węgla energetycznego i do koksowania. Na tle wymagań przedstawiono zmiany w strukturze ilościowo-jakościowej węgli produkowanych w ostatnich latach przez kopalnie. Dane te uzupełniono o dostępne informacje dotyczące kosztów przeróbki węgla. Następnie przedstawiono postęp technologiczny w zakresie przeróbki węgla i jego wpływ na koszty pozyskania węgla. Szczególną uwagę zwrócono na wybrane rozwiązania techniczne i technologiczne, które zdaniem autora, istotnie wpływają na obniżenie kosztów wzbogacania i odwadniania wybranych sortymentów węgla.

SŁOWA KLUCZOWE: Węgiel, wzbogacanie węgla, utylizacja węgla, miał, odwadnianie, koszty

• Krowiak Andrzej - Główny Instytut Górnictwa

Metoda podziału kosztów zmiennych wentylacji kopalni głębinowych na poszczególne wyrobiska eksploatacyjne

STRESZCZENIE: W artykule przedstawiono metodę podziału kosztów zmiennych wentylacji kopalń na poszczególne wyrobiska eksploatacyjne. Wprowadzono również pojęcia stosowane w metodzie zarządzania procesami oraz w metodzie ABC uzasadniające przyjęty klucz podziału tych kosztów na poszczególne wyrobiska eksploatacyjne. Przedstawiono również model matematyczny i algorytmy obliczeń dla sieci wentylacyjnej kopalni.

SŁOWA KLUCZOWE: Ekonomia, górnictwo, powietrze, wentylacja, metoda badań